جلسه دوم سوم

تاريخ : 18/3/1345

بازجويي از آقاي علي قدوسي

س- با احراز هويت شما توضيح بفرمائيد مکاتباتي که در هيجده ماهه با هر يک از مراجع در داخل و خارج از کشور داشتهايد با ذکر اسم و شهرت و نشاني و هر يک از مراجع و تاريخ ارسال نامه و علت مکاتبه مفصلا مرقوم فرمائيد.

ج- مکاتبهاي در تاريخ فوق يعني از اين تاريخ تا 18 ماه قبل شده باشد بنحو روشن در خاطر ندارم جز آنکه نامهاي استفتاء از حضرت آقاي ميلاني و بعضا احوال پرسي و نقل بعضي حوادث قم يکي الي دو ماه در نظرم هست و يک نامه هم در نابستان گذشته بعنوان استفتاء از نهوند به حضرت آيهت اله گلپايگاني نوشته ام و آنچه به نحو روشن در خاطر دارم اين است که خدمت حضرت آقاي خميني هيچگونه مکاتبهاي نداشتم. علي قدوسي

س- موارد استفتاء و حوادثي که در نامه هاي مراجع مرقوم فرموده ايد تا آنجا که حافظه ياري ميکند ذيلا مرقوم فرمائيد.

ج- چون موارد استفتاء مکررات نميتوانم مشروحا متذکر شوم يعني احتياج بوقت خيلي بيشتري دارد اما آنچه يادم هست در نامه غير استفتاء که حضرت آقاي ميلاني نوشتهام جريان وضع اختلافي که بين آقاي شريعتمداري و آقاي خميني در مورد دارالتبليغ اتفاق بود. علي قدوسي

س- توضيح فرمائيد جلساتي که سرکار در آن شرکت مينموديد به چه علت و منظوري تعطيل گرديد.

ج- چنانچه در ضمن جوابهاي جلسه اول عرض شد اصولا اغلب افراد خصوصا شخص بنده اين جلسه را قابل تعقيب براي منظور اصلي ما که همان اصلاح مواد درسي و محدوديت وضع فعلي روحانيت بود کافي نديدم و روي همين جهت دنبال بهانهاي براي تعطيلي ميگرديدم تا آنکه قبل از تابستان گذشته آقاي رباني و هاشمي دستگير شد بعد از آن ديگر شرکت نکرديم.

س- آقايان رباني شيرازي و هاشمي رفسنجاني در تشکيل اين جلسات چه نقشي داشتند که پس از دستگيري آنان جلسات تعطيل گرديد.

ج- گرفتن آقايان فقط بهانه خوبي بود وال جز آنچه در سوالات قبلي جواب داده شد نداشتند. علي قدوسي

س- مبناي آشنايي با همهآقايان همان بودن سالهاي متمادي در حوزه و هم شاگردي بود و مسئوليت هر بک ذکر شده آقاي رباني گاهي رئيس حوزه و بنده و آقاي اميني مسئول اطلاعات و آقاي منتظري صندوقدار و گاهي آقاي حائري رئيس بود اين جهت به حسب راي تعيين و تغيير ميکرد علي قدوسي

س- مرامنامه در چه تاريخ و به بوسيله چه کساني قرائت گرديد و يا مورد تصويب حاضرين قرار گرفت.

ج- هم مرامنامه و هم در همان جلسات دوم و سوم بود قرائت گرديد و شخص خاصي مسئول قرائت نبود هر کس مثلا دو دستتر بود قرائت مي کرد مثل اينکه يادم است يک مقدار از توسط آقاي مصباح و يک مقدار در جلسات بعد توسط آقاي رباني قرائت شد و ساسانامه چنانچه در اجوبه سابقه گفته شد به هيچ وجه مورد تصويب واقع نشد و يادم نيست که حتي مرامنامه هم تصويب شده باشد. علي قدوسي

س- اصل را چه کسي نوشته بود بزعم سرکار از آن جمع چه کسي ميتوانست چنين طرز تفکري داشته باشد. چه کساني مدافع بودند و در مقابل ايرادات سايرين جوابگو ميشدند تکثير کننده ان چه کسي بوده است.

ج- اطلاع از اينکه را چه کسي نوشته بود ندارم ولي بين آقايان اعم از آقاي رباني و هم آقاي منتظري از فضلاء معروف حوزه هستند و اما اين نحو تفکر دارند يا خير خيلي براي بنده روشن نيست و امام دفاع از و جوابگوي ايرادات سائرين منحصر به شخص خاص نبوده بلکه اصلا اگر کسي مختصر اطلاعي از کيفيت بحث و گفتگوهاي دسته جمعي محافل روحاني داشته باشد زود ميتواند باور کند که وضع اين جلسات آنهم با گذشت زمان ممتد و بيايماني شخص باصل اين بحثها بهترين دليل است که انسان نتواند جزئيات را در خاطر نگهدارد و تکثير کننده روز حساب خط مشاهده شده بايد يا شخص آقاي مصباح باشد يا او يکي از تکثير کنندگان باشد. علي قدوسي

س- تصميمات متخذه در جلسات در دفتري ثبت مي شد يا خير اصولا تدوين ميگرديد؟ در صورت مثبت باطلاع کداميک از مراجع روحاني مي رسيد روابط جمعيت يا شرکت کنندگان در جلسات با مراجع چه کسي بود.

ج- تصميمات روشن و قاطعي اخذ نميشد تا آنکه در جائي ضبط شود و يا آنکه بمراجع عرضه شود جز آنکه در مورد اصلاح وضع حوزه اينحرف بود که بايد به آقايان فشار آورده وضع حوزه را از اين بي بندوباري درآورند و و روابطي بين جمعيت يعني افراد شرکت کننده با بعضي يا همه مراجع وجود نداشت. علي قدوسي

س- نام جلسات متشکله چه بود و با توجه به مرامنامه و قرائت شده نام جمعيتي را در مرامنامه و براي آن تدوين گرديده است ذکر فرمائيد.

ج- جلسات نام معيني نداشت و نامي هم تا آخرين جلسه معين نشد. علي قدوسي

س- در مقابل حق عضويتي که از طرف اعضاء شرکت کننده در جلسات پرداخت ميشد برگ رسيد نيز صادر ميگرديد يا خير؟

ج- خير فقط يادداشت ميکرد يعني آقاي منتظري يادداشت مي کرد و برگ رسيد داده نمي شد. علي قدوسي

س- سرکار پس از انتخاب برياست سازمان اطلاعات و ارتباطات چه اقداماتي را براي پيش برد مقاصد مندرج در بعل آورديد و آيا گزارشاتي از نحوه کار و پيشرقفت آن باطلاع شرکت کنندگان در جلسات رسانديد يا خير؟ نظر ساير اعضاء در مورد اقدامات شما چه بود و چه مدت رئيس سازمان اطلاعات و ارتباطات بوديد؟

ج- صحبتي از رئيس و مرئوس در مورد بنده نبود بلکه بنده و آقاي اميني با هم براي قسمت اطلاعات با حذف کلمه ارتباطات معين شديم و در طول اين مدت هم هيچ کاري که مربوط باينجهت باشد و يا گزارشي انجام نگرفت و اصولا در همان بحثهاي طولاني يکي اين بود که مثلا اطلاعات چه کاري ميتواند انجام دهد و آقاي اميني چون علاقمند بود که روزنامه مجاني برايش تهيه شود ميگفت پس از اين بودجه روزنامه بخريد تا بخوانيم ولي اين کار هم عملي نشد. علي قدوسي

س- نتيجه بحث طولاني به کجا انجاميد و بالاخره نحوه کار سازمان اطلاعات به چه نحو عنوان گرديد. تصميمات مذکور را مرقوم فرمائيد.

ج- نتيجه همين بحثها بود که کمکم همه افراد مومن کرد که اين اساسنامه از حدود کار و وظيفه شخص روحاني آنهم شخصي که نسبتابا فضلي و يک سلسله کارهاي عمملي براي خود معين کرده باشد. بيرون بوده و ادامه جلسات فقط ابطال وقت است و از نحوه کار قسمت اطلاعات جز همان يک اسم بيمسمي اثري در خارج مشهود نگشت و تصميم اخذ نشد علي قدوسي

س- بر طبق مندرجات اساسنامه شوراي موسسان چه وظيفهاي دارد و چه اشخاصي جزو شوراي مذکور بودند.

ج- وظيفه شوراي موسسان را چون اساس نامه را جز يک استماع سطحي بيشتر مورد مطالعه واقع نشد نميدانم و هيچ فردي هم اسم جزء شوراي قرار نگرفت يعني اصلا شوراي عملي نشد. علي قدوسي

س- بار ديگر هدف و منظور از تشکيل جلسات را مرقوم و شرايط عضويت در آنرا تعييد فرمائيد.

ج-آنچه بنده را وادار کرد که رد اين جلسه شرکت کنم همان بود که خيال ميکردم ميتواند براي آرزوي ديرينه که بنده داشتم و رنجي که از بيبندو باري حوزه ميبردم نتيجه خوبي بدهد و اما هدف جمعيت چنانچه خود آنها بيان ميکردند يک سلسله اقدامات عمومي بمنظور معرفي و تبليغ بهتر دين مقدس اسلام بود و عضويت شرائطي جز معروفيت بفضل و صحت عمل در حوزه نداشت. علي قدوسي

س-در کدام جلسه جنابعالي جهت مسئول سازمان اطلاعات و ارتباطات اين جمعيت انتخاب شديد و چطور شد که جنابعالي را براي اين پست تعيين کردند.

ج- تاريخ انتخاب اينجانب را بنحو صحيح در خاطر ندارم و چون اين کار با اخذ راي مخفي انجام شد علتي براي آن نميتوانم ذکر کنم آنکه بنده از اشخاصي بودم و زياد براي اصلاح حوزه اصرار داشتم و اصلاح حوزه هم احتياج به توجه بيشتر بوضع افراد داشت تا بتوان اشخاص صالح و بدردخور را از غير صالح جدا کرد لذا حدس ميزنم بخاطر اين جهت بنده مسئول اين قسمت يعني اطلاعات با حذف کلمه ارتباطات شدم. علي قدوسي

س- در چه موقع و زماني به شما ابلاغ کردند که جنابعالي مسئول سازمان اطلاعات و ارتباطات اين جمعيت هستيد.

ج- در همان جلسه که راي اخذ شد بنده باين سمت يعني مسئول اطلاعات فقط شناخته شدم و بنحو دقيق آنرا در خاطر ندارم شاير پس از گذشت 5 الي 7 جلسه مثلا بعد از شرکت اينجانب بود. علي قدوسي

س- چه شخصي از حاضرين به شما ابلاغ کرد که شما چه مسئوليتي داريد

ج- رئيس اعلام کرد و چون يادم نيست که اين کار در کدام جلسه بود نميتوانم بگويم زماني بود که آقاي رباني رئيس بوده يا آقاي حائري ولي ميدانم در آن موقع که خيلي موقت آقاي اميني رئيس بودهاند اين کار واقع نشد. علي قدوسي

س- هر گونه فعاليتي که به نفع آيت اله خميني داريد بطور مشروح بيان نمائيد.

ج- کارهاييي که بنده بنفع حضرت آيت اله خميني انجام دادهام عبارتند از :

1- چون در نهوند يکعده مقلد ايشان دارد گاهي در منبر فتواي ايشانرا نقل کردهام البته بنده واعظ رسمي نيستم ولي چون در مسجدي که سابقا مرحوم پدرم در آنجا نماز مي خواند در تابستانها که نهاوند ميروم نماز ميخوانم و جلسه تفسيري در هفته يکشب دارم و رسمم از سالهاي خيلي قبل اين بوده که قبل از شروع تفسير فتواي همه مراجعي که در نهاوند مقلد دارند مثل حضرت آقاي حکيم – خوانساري – گلپليگاني بيان ميکنم لذا بنحو خيلي مختصر اگر در مورد فتواي ايشان با ديگر مخالفت داشته باشم به آن فتوا اشاره ميکنم 2- در سالهاي اخير از طرف فضلاء و استيد حوزه اعلاميه و يا نامههاي بدولت براي خلاصي ايشان يا اظهار تاثر از حبس و تبعيد ايشان نوشته ميشد و اين نامه و اعلاميه بنده امضاء ميکردم ولي مشروحا نميتوانم بيان کنم که چند نامه و يا چند اعلاميه بوده. علي قدوسي

س- حاملين تهيه نامهها و اعلاميههائيکه جنابعالي فوقا اشاره نموديد چه کساني ميباشند مشخصات آنان را به طور کامل بيان نمائيد.

ج- اعلاميهها را نوعا پس از تنظيم در مدرسه فسضيه به بنده ارائه ميدادند و در همانجا امضاء ميشد پس از انتشار آن بنده امضاء خود را در آنجا ميديدم بدون اينکه نسخه اصلي را ديئده و يا امضاء کرده باشم. علي قدوسي

س- چه شخصي اعلاميهها را جهت امضاء به شما ارائه ميدادند انانرا معرفي کنيد.

ج- نوعا طلبههاي جوان در مدرسه يا در حجره آنها را گذاشته بودند و با نام ما را صدا ميزدند که برويم امضاء کنيم که البته اگر شخص آنها را ببينم ميشناسم ولي بهيچوجه سابقه با آنها نداشته و نامشان را نميدانم. علي قدوسي

س- از محل چاپ اين اعلاميهها چه اطلاعي داريد.

ج- هيچگونه اطلاعي در اين مورد ندارم.

س- اضهارات خود را به چه نحو گواهي ميفرمائيد.

ج- بخط خودم نوشته و امضاء ميکنم. علي قدوسي

س- آقاي علي قدوسي ممکن است درخواست کنم تاريخ شرکت خود را در اولين جلسه هايکه با حضور برخي از آقايان فضلا و مدرسين حوزه علميه قم تشکيل ميگردد با ذکر اسامي شرکت کنندگان و معرفي فرديکه شما را بجلسه دعوت نمود مرقوم فرماييد.

ج- تاريخ قطعي آنرا در خاطر ندارم ولي چنانچه در سوال قبلي جواب داده شده از اين که تاريخ قطعي تعطيل جلسات اواخر سال 1344 يعني در حدود بهمن و اسفند 1342 يا مثلا فروردين 44 بود و مدت شرکت نيز يکسال (باستثناي 4 ماه تعطيل بود قهرا تاريخ شرکت بايد يکسال قبل از تعطيل باينحساب منظور شود و اسامي شرکت کنندگان در خصوص شب اول عبارت از آقايان حسينعلي منتظري، آقاي عبدالرحيم رباني، آقاي احمد آذري، آقاي علي اکبر هاشمي، آقاي محمد تقي مصباح، آقاي مهدي حائري، آقاي ابراهيم اميني و آقاي علي مشکيني و علي قدوسي است- آقاي رباين نيز بنده را با اين جلسه راهنمائي کرد. علي قدوسي

س-آقاي رباني شيرازي هدف و منظور از تشکيل جلسات را چگونه توجيه نمودند و سرکار پس از شرکت در جلسات اوليه انگيزه و هدف شرکت کنندگان و نظر آنان را درباره ادامه اين جلسات و چگونگي فعاليت چه تشخيص داديد؟

ج- از اواخر زمان مرحوم آيت اله العظمي آقاي بروجردي جلساتي از فضلاء حوزه بمنظور اصلاح امور حوزه خصوصا وضع برنامههاي درسي و تدريس و تجديد لباس تشکيل ميشد که متاسفانه در حاليکه نتايج انها معظمله رسيده و قولهايي هم داده بودند که اقدام فرمايند فوت ناگهاني ايشان اين کا را مانع شد و پس از فوت ايشانهم اين جلسات تشکيل شد ولي چون خيلي زور اغلب افراد مطمئن شدند که نتيجه نخواهد داد مايوس شده و جلسات تعطيل شد يکروز آقاي رباني به بنده گفتند که ما جلسهاي داريم که بمنظور شما (اصلاح حوزه) کمک ميکند و با راهنمائي ايشان شرکت کردم و پس از شرکت آنچه براي بنده دست امد اين بود که هد‏ف آقايان يک نحو اقدامات کلي بمنظور ترويج صحيح احکام اسلام و بعبارت اخري بهتر شناختن و شناساندن اسلام در تمام حوزهها وشهرها منجمله از آن اقدامات طبع و نشر کتب مفيد و اعزام مبلغهاي بافضل و تقوي براي تبليغ احکام اسلام و اين جلسات ظاهرش آن نحو نشان ميداد که براي هميشه ادامه خواهد داشت و روزهاي اول يعني در جلسات اوله صحبتي هم از نبود و از همان شب اول معلوم شد که آقايان نفري 5 تومان ماهانه بدست آقاي منتظري ميدادند که در اولين فرصت بطبع و نشر کتب اقدام شد که متاسفانه عملي نشد. علي قدوسي

س- پس از چند جلسه شرکت در جلسات بسرکار ارائه گرديد. نويسنده آن چه کسي يا کساين بودند. در اين اساسنامه هدف و منظور جمعيت به چه نحوي توصيف گرديده بود نويسنده يا نويسندگان آن براي نوشتن آن از کدام احزاب و دستجات سياسي يا مذهبي يا افراد الهام گرفته بودند. قبل از شرکت شما در جلسه اوليه چند جلسه توسط ساير آقايان تشکيل شده بود.

ج- تاريخ صحيحي انرا در نظر ندارم ولي گمان ميکنم که در جلسات 4 و 5 بود نويسنده و تنظيم کننده آنرا نميدانم. علي قدوسي

س-کيست و چون را حتي يکدفعه مطالعه نکردهام خصوصيات واهداف مدون آنرا در خاطر ندارم و افراديکه در نوشتن آن دخيل بوده و يا احزابي که نويسنده از انها الهام گرفته باشد نميشناسم و تحقيقا نيز نميدانم و چند جلسه قبل از شرکت بنده تشکيل شده بود ولي گمانم آن است که مدت تشکيل قبل از بنده نيز طولاني نبوده. علي قدوسي

س- چه کسي را به جلسه آورد و ارائه نمود و چه کسي يا کساني در جلسات مبشکله آنرا قرائت نمودند.چند نسخه از آن تهيه شده بود. نسخههاي تيه شده بخط چه کسي بود

ج- يکشب که بعادت معهوده در جلسه شرکت کردم اتفاقا ديرتر از موقع معين رسيدم وقتي وارد شدم کاغذي در دست آقايان بود که يکمقدار از آنرا آقاي مصباح و به همين نحو هر کس که نزديکتر به آقايان بود قرائت ميکرد و آنشب اولين باري بود که اين جريان اتفاق افتاده مورد مخالفت شديد بلکه مسخره افراد واقع شد و روي همين مسخره و مخالفت قرار شد نسخي از او تهيه شود که آقايان مطالعه کنند و يکي از جلسات بعد که باز صحبت از اساسنامه بود باز نقل جلسه گذشته همگي معتقد بودند که اصلا از مسير جمعيت بيرون بوده و اين عده نميتوانند با اين اساسنامه کار و تشريک مساعي کنند و اما چند نسخه از آن تهيه شد تحقيقا نميدانم ولي ميدانم که بتعداد افراد شرکت کننده تهيه نشد و از آنجا که اين نسخه بخط آقاي مصباح شبيه است تکثير کننده ايشان يا اقلا ايشان يکي از تکثير کننده است. علي قدوسي

س- نام جمعيتي که برابر آن تدوين شده بود؟

ج- نام معيني نداشت. علي قدوسي

س- در مورد بحث اشاره به مرامنامه جمعيت نيز شده است. مرامنامه را چه کسي بجلسه آورد و قرائت کرد. از آن چند نسخه تهيه شده بود و بخط چه کسي بود. آيا سرکار آنرا در جلسات قرائت نمودهاي يا خير . در صورت مثبت مفاد انرا ذيلا مرقوم فرمائيد.

ج- آيا در اساسنامه اشاره شده است يا خير چيزي در خاطر ندارم و يادم نيست مرامنامه را چه کسي بجلسه آورد و قرائت شد و چند نسخه داشت فقط آنچه از مرانامه در خاطر دارم که الان هم ذاکر نيستم که آيا از ديدن آن يا از قرائت آن در خاطره و حافظهام باقي ماندهاست اينکه 7 ماده داشت و يکي از مواد آن حفظ قانون اساسي يا سعي در تثبيت ارکان آن. علي قدوسي

س- بخاطر داريد مرامنامه جمعيت نزد چه کسي باقي ماند؟ و اصولا در چند جلسه بحث در اطراف مواد آن خاتمه پذيرفت؟

ج- در خاطر ندارم که مرامنامه نزد چه کسي باقي ماند و حتي يک جلسه هم ياد دارم که در اطراف آن بحث شده باشد. علي قدوسي

س- بنظر سرکار از آقايانيکه در جلسات شرکت مينمودند معلومات و قدرت فکري چه کسي يا کساني مستعد نوشتن چنيني و مرامنامهاي ميتواند باشد. با تمرکز فکري بيشتري اين سوال را پاسخ دهيد.

ج- اتفاقا با هيچ يک از آقايان شرکت کننده در جلسه معاشرت زياد نداشته و حتي در بحثهاي فقه و اصولي مربوط به برنامههاي معمولي حوزه نيز با اقايان باصطلاح هم بحث نبوده ام و قهرا نميتوانم حدث بزنم که قدرت فکري چه اشخاصي مستعد نوشتن اين است و آنچه از فضل و اصول در حوزه معروفست نميتواند اين جهت را روشن کند. علي قدوسي

س- با توجه به نکاتي که در قيد شده است مسئوليت و شغل و ميزان فعاليت هر يک از افراد شرکت کننده در جلسات را با ذکر نحوه انتخاب آنان مشروحا مرقوم فرمائيد.

ج- اصل اساسنامه از آنجائيکه با مخالفت شديد بلکه مسخره افراد منجمله خودم مواجه گرديد قهرا توجهي به سازمانهاي مذکور در نميشد و براي اينکار فعاليتي نيز وجود نداشت ولي آنچه در خاطر دارم که آيا بعنوان آزمايش يا جهت گروهي بود اينکه افراد زير بسمتهاي مشروحه با راي باحتمال قوي مخفي تعيين ميشدند.

علي قدوسي و ابراهيم اميني قسمت اطلاعات

حسينعلي منتظري صندوقدر اختيار ايشان بود البته از همان شب اول ورود بنده ماهي 5 تومان بايشان داده ميشد که با اين حساب بايد گفت ايشان قبل از ارائه اساسنامه در جلسه اين سمت را داشت.

براي نظم جلسات رئيس تعيين ميشد که پس از مدتي که درست بخاطر ندارم عوض ميشد و در مدتي که جلسات تشکيل ميگرديد آقايان رباني شيرازي و حائري تهراني و گويا يک بار آقاي اميني رئيس جلسه شدند و مسئوليت ساير آقايان را بخاطر ندارم. علي قدوسي

س- در زمينه تحقق بخشيدن بارمانهاي جمعيت و اجراي هدفهاي مندرج در مرامنامه جنابعالي چه اقداماتي بعمل آورديد؟

ج- بلحاظ بيايماني افراد شرکت کننده در جلسات بمفاد و مرامنامه قهرا هيچگونه اقدام از طرف اينجانب براي پيش برد مقاصد جمعيت بعمل تيامده است و اصولا بنده اطلاع ندارم که وظايف محولهبطور صريح چيست. فقط آقاي اميني اصرار داشت که از بودجه جمعآوري شده روزنامههاي مختلف خريداري شود و بنده و ايشان مطالعه و نکات لازمي که در روزنامه ديده ميشود باستحضار اعضاي جمعيت برسانيمو حتي اين کار هم عملي نشد. علي قدوسي

س- صراحتا هرگونه اظهار نظري در مورد مفاد و مرامنامه از طرف خود و ساير افراد شرکت کننده در جلسات متشکله ابراز ميگرديد بيان فرمائيد

ج-جزئيات امر بخاطرم نمانئده ولي آنچه خيلي روشن و واضح در نظر دارم اينست که از همان دقايق اول قرائت ساسانامه جدا با مخالفت بلکه تمسخر اغلب افراد و اظهار اينجهت که مفاد اساسنامه از حدود کار و فعاليت و غرض ما

س- موافقين و مخالفين آنرا ذيلا احضار نمائيد و توجه داشته باشيد که چنانچه اکثريت حاضرين در جلسه با مفاد مرامنامه و اساسنامه مخالف بودند اصول انتخابي صورت نميگرفت و قبول مسئوليت از ناحيه سرکار و آقايان منتظري و رباني شيرازي و حائري تهراني و ابراهيم اميني نمونه بارزي از موافقت اکثريت با اجراي مفاد و مرامنامه بوده است حرف ادعاي اينکه با مخالفت جدي و تمسخر اغلب افراد مواجه ميشد چندان قابل قبول بنظر نميرسد.

ج- اولا آقاي حسينعلي منتظري چنانچه تذکر داده شد از بدو ورود اينجانب پول را جمع آوري ميکرد و بلکه از همان شب اول هم آقاي رباني شيراز رئيس جلسه بود و با اين حساب انتخاب اين دو قبل از قرائت بوده و نميتواند دليل بر اين باشد که آقايان مفاد را قبول کرده و اين استمرار را بعهده گرفتهاند و اما انتخاب خود بنده چون درست در خاطر ندارم که پس از دو سه جلسه هاي بود که اساسنامه قرائت شد يا آنکهخ از همان شب اول قرائت بعنوان آزمايش معين گرديد

قهرا اينهم دليل بر قول اکثريت مفاد اساسنامه مورد قبول واقع شده بود علي القاعده بايستي در جلسه ديگري دوباره با خذ راي مخفي اين سمت بعهده بنده يا غير محول شده باشد و حال آنکه اينکار عملي نشد. علي قدوسي

س- اين امکان وجود دارد که در قبل از شرکت شما در جلسات همين افراد فعاليتهايي در زمينه مفاد اساسنامه داشتهاند و بر طبق آن آقايان رباني شيرازي، منتظري بسمتهاي انتخاب شده بودند، سرکار از موضوع يب اطلاع ميباشيد و بر عکس تصور سرکار عقيده دارم مساله انتخابات با راي مخفي معمولا پس از بحث و تبادل نظر کامل در اطراف مفاد اساسنامه و مرامنامه و قبول کليه اعضاء شرکت کننده در جلسات صورت گرفته و در صورتيکه اين موافقت جلب نميشد هرگز انتخابي صورت نميگرفت.

ج- اگر چه اين امکان بنحو عام وجود دارد ولي اين فعاليت بر مفاد اين اساسنامه بوده و رفقاي شرکت کننده همه از او اطلاع داشتهاند بنظر بعيد ميرسد زيرا اگر اين نحو بود اقلا يک يا دو نفر از آقايان در اولين شب قرائت اساسنامه بايد اشارهاي به اين کار کرده باشند و اما اين نکته که قبل از تصويب مطالعه و دقت نظر در مفاد اساسنامه تعيين افراد و مسئوليتها درس نيست براي يک جميع متشکل که از خصوصيات حزبي و مربوط باساسنامه و مرامنامه اطلاع دارند همين نحو است که9 مرقوم فرمودهايد اما برا افرادي که اولين بار است نام اساسنامه و مرامنامه را شنيده و قطعا مثل خود بنده خيلي فرق بين اين دو نميدهند و بعواقب و آثاري که تشکيل اين جمعيتها و قبول اين مسئوليتها مرتبت است اطلاعي ندارند خيلي بعيد بنظر ميرسد چنانچه اغلب مواردي که آقايان روحانيون غير وارد در اينکارها خواسته اند دخالت کنند بهمين صورت و نظير آن در آمده است و علي قدوسي

س- دليل ديگري که آقايان قبلا از سرکار فعاليتهاييي داشتهاند ورود آقايان محمد علي خان به يکي از جلساتيکه سرکار هم حضور داشته بوده است، تصديق خواهد نمود که دو نفر مزبور نيز از کم و کيف فعاليت اين جمعيت مستحضر بودهاند. بنابراين ضمن تشريح چگونگي شرکت مشاراليهم نظر نهايي خود را نيز ابراز فرمائيد.

ج- در يکي از جلساتيکه بنده هم حضور داشتم آقايان محمد و علي خامنه نيز شرکت نمودند و پس از سوال از وضع آنان که که آيا افرادي هستند تازه شرکت کردهاند يا خير فردي که نامش را به خاطر ندارم گفت آقايان قبلا هم در اين جلسه شرکت ميکردند و فعلا شرکت نميکنند و همين موضوع مويد آنست که قبل از شرکت بنده از طرف آقايان جلساتي تشکيل ميشده است. علي قدوسي

س- در جلسات متشکله جنابعالي بکداميک از افراد ديگر براي احراز مسئوليتهاي مندرج در اساسنامه راي مخفي دادهايد؟

ج- چون موضوع مربوط تقريبا به دو سال و نيم قبل است چيزي از اين جريان بخاطر ندارم. علي قدوسي

س- بخاطر آوريد مذاکرات انجام شده در جلسات در دفتر يا کاغذ ثبت ميگرديد در صورت جلسات نزد چه کسي يا کساني باقي ميماند؟ آيا تصميمات متخذه در جلسات وسيله آقايان در اختيار ساير افراد که مايل بشرکت در جلسات بودند ميرسيد يا خير در صورت مثبت به چه نحو تصميمات متخذه باطلاع افراد ديگر که در جلسات شرکت نميکردند ميرسيده است

ج- بخاطر ندارم که مطلب مورد بحث در جلسات در جائي ظبط و ثبت ميشد يا خير و اصول تصميماتي که در جلسات گرفته ميشد قاطع نبود و بنابراين احتمال نميرود بلکه مسلما در اختيار غير از افراد شرکت کننده در جلسات اين مسائل قرار نميگرفت. علي قدوسي

س- شرايط پذيرش اقراد جديد را باين جمعيت تعيين نماييد.

ج- شرايط ورود به جلسات معروفيت بفضل و صحت عمل بوده است. علي قدوسي

س- شعب اين جمعيت در شهرستانهابا ذکر نمايندگان فعال آن احصاء نماييد.

ج- تعداد افراد شرکت کننده و عضو جمعيت از 9 نفر تجاوز نکرده و به هيچوجه و هيچ عنوان شعبه يا نام ديگري که بدان بگذاري در هيچ جا از موقعيکه بنده شرکت کردم قطع دارم که نداشته است. علي قدوسي

س- با در نظر گرفتن اينکه سرکار يکي از راي دهندگان بوديد وظايف شوراي موسسان را تشريح و تعيين نمائيد مسئولين اين شورا بعهده چه کساني واگذار شده بود.

ج- خصوصيات اساسنامه را چون حتي يکبار هم نخواندهام بخاطر ندارم و چنانچه منظور از موسسان همين افراد باشد که در جلسات شرکت ميکردند باشند بايست آنان را مسئول شوراي موسسان دانست. علي قدوسي

س- براي افراد شرکت کننده در جلسات شماره رمز و اسم مستعار تعيين شده بود آيا بخاطر ميآوريد اسم مستعار و رمزي که براي شما تعيين شده بود چه بود؟

ج- از موقعيکه بنده در جلسات شرکت داشتم قطع دارم براي من اسم مستعار و شماره رمز تعيين نگرديد و همچنين براي ساير افراد. علي قدوسي

س- سرکار براي عضويت در اين حمعيت مراسم تحليف بجا آورديد يا خير در صورت مثبت در چه محلي و به چه نحوي و آيا تقاضانامه قبول عضويت در جمعيت را امضاء و به چه کسي داديد؟

ج-تا بنده در جلسات شرکت داشتم شخصا مراسم تحليف بجاي نياوردم و همچنين نديسدم که ديگران نيز مراسم مزبور را بجاي آورند و نيز براي شرکت در جلسات و قبول عضويت در آن ورقهاي يا تقاضائي ننمودم و امضا هم نکردم و قطعا ديگران نيز بهمين نحو رفتار نمودهاند. علي قدوسي

س- سازمان اطلاعات و ارتباطات و هر کار مسئول آن بوديد از چند کميته و دايره تشکيل يافته است.

ج- بنده مسئول اطلاعات بودم با حذف کلمه ارتباطات با آقاي ابراهيم اميني و از تعداد کميته و دايزه تشکيلات ديگر بياطلاع ميباشم و صرفا ما دو نفر براي اينکار تعيين شديم. علي قدوسي

س- براي خصوصيات و خدمات اعضاء اين جمعيت با وجه بسمتي که داشتهايد چه پروندههائي تشکيل داديد و پروندههايي متشکله در حال حاضر در کدام محل مضبوط است و نگهداري ميشود و در زمان تصدي شما چه اطلاعاتي و به چه نحوي جمعآوري و به چه وسيله در اختيار مسئولين جمعيت قرار گرفته است.

ج- براي اولين بار است که ميشنوم ميبايستي براي افراد جمعيت پرونده تشکيل دهم و خصوصيات آنان را در آنها قيد نمايم بنابر اين تشکيل پروندهاي ندادهام و در زمان تصدي بنده و آقاي اميني بهيچ وجه اطلاعي کسب نشد و در هيچ جلسهاي در اختيار آقايان شرکت کننده در جلسات يا ساير افراد ديگر قرار نگرفت. علي قدوسي

س- براي مخابره پيامهاي جمعيت چه وسايلي در اختيار داشتيد و کدام پيامها را بشهرستانها مخابره ارسال داشتيد؟

ج- بودجه جمعيت حاکي از اين است که نميتواند وسائلي داشته باشد و بتواند بوسيله آنها پيامهايي مخابره نمايد بهر حال در مدت فعاليت اينجانب هيچ پيامي بشهرستانها مخابره نشد و يا وسيله ديگران و پست ارسال نشده است و اصولا در شهرستانها طرفي نبوده است که چنين پيامي احتياج بصدور باشد. علي قدوسي

س- معاون سازمان اطلاعات و ارتباطات چه شخصي ميباشد و مسئولين کميتهها و دواير تابعه و بنا بر درخواست شما معين شدهاند چه کساني ميباشند.

ج- بنده و آقاي اميني را بسمت اطلاعات انتخاب نمودند و از طرف ما در مدتيکه جلسات تشکيل ميگردد معاون يا مسئولي براي کميتهها و دواير انتخاب نگرديد و اصولا کميتهها و دوايري وجود نداشت. علي قدوسي

س- سرکار که عنوان ميفرمائيد مسئول سازمان اطلاعات بوديد با آقاي اميني مسئوليت مشترک داشتهايد تعيين فرمائيد مسئول کميته ارتباطات چه کسي ميباشد. دفتر رمزي که با آن پيامها مخابره ميشد نزد کيست. همچنين دفتر مفتاح رمز نزد چه کسي يا کساني حفظ ميگردد.

ج- بنده اذعان ميدارم که با آقاي اميني مسئوليت سازمان اطلاعات اين جمعيت را عهدهدار بودهايم و از نحوه فعاليت و مسئول کميته ارتباطات بياطلاع ميباشم و اصولا معتقدم که چنين کميتهاي وجود نداشته چون افرادي وجود نداشته است که بخواهند رابطي تعيين نمايند و بديهي است چنين تشکيلاتي نميتواند داراي دفتر رمز باشد و دفاتر مزبور نزد ثاني نگهداري گردد. علي قدوسي

س- اصولا در جلسات متشکله گزارش کار کميته ارتباطات چند بار و با حضور چه کساني قرائت و بررسي گرديد.

ج- چون کميته ارتباطات وجود خارجي نداشت بنابراين گزارشي هم در جلسات در مورد فعاليت آن قرائت نشد. علي قدوسي

س- طبق مندرجات اساسنامه کميته بنام کميته اطلاعات مدارس وجود دارد مسئول آن را تعيين و توضيح دهيد در مدت تصدي چه اقداماتي انجان داده و آيا منظور از مدارس فقط مدارس ديني حوزه علميه قم ميباشد يا اطلاق عام است و شامل کليه مدارس و دبيرستانها در قم و شهرستانها ميگردد.

ج- نام کميته اطلاعات مدارس اولين باريست که ميشنوم و از نام مسئول و همچنين نحوه فعاليت آن کاملا بياطلاع ميباشم و تحقيقا ميتوان مدعي شوم که که چنين کميتهاي وجود نداشته استو در مورد مدارس نيز جهت عدم اطلاع نميتوانم نظر را ابراز دارم. علس قدوسي

س- بطور کلي تعيين فرمائيد هر کميته چند نفر عضو دارد اسامي آنها چيست و چگونگي فعاليت هر يک را توضيح بفرمائيد.

ج- آنچه بنده اطلاع دارم فقط کميته اطلاعات يا اطلاعات وجود داشته و مسئوليت آن بعهده اينجانب و آقاي ابراهيم اميني گذارده شده بود و واقعا خودم عاجزم از اينکه فعاليت اينجانب و آقاي ابراهيم اميني گذارده شده بود و واقعا خودم عاجزم از اينکه فعاليت اين کميته را بيان کنم و با وجود اينکه قسمت اطلاعات جز اسمي بي مسمي چيز بيشتري نبوده قهرا در مورد ساير کميتهها نيز نميتوانم نظري ابراز کنم و مطمئنا ميتوانم بگويم که چنين کميتههائي تشکيل نشده است. علي قدوسي

س- کميته امور مالي نيز وجود داشته بنا بر اعتراف خودتان آقاي حسينعلي منتظري مسئوليت آنرا عهدهدار بودهاند با اين ترتيب چگونگي سازمان اين کميته و تعداد اعضاء و قدرت و امکانات آنرا توصيف فرمائيد.

ج- تحقيقا ميدانم که خود ايشان اين آقاي حسينعلي منتظري شخصا پول افراد را که در جلسات شرکت ميکردند جمع آوري و مبلغ و اسامي هر يک را در دفتري ياداشت مينمودند راجع به اين دفتر خود ايشان اظهار ميداشتند که پولهاي شما را خودم شخصا يادداشت مينمايم ولي دفتر مزبور را هيچگاه بجلسات نياورند و افراد شرکت کننده در جلسات نيز چنين توقعي نداشتند و قطعا غير از خودشان فرد ديگري نبوده و قرار بود اين پولها مقدم بر هر کار بمصرف طبع و نشر کتب و يا مقالات سودمندي برسد و در اختيار مردم قرار گيرد. علي قدوسي

س- در مدت فعاليت اين جمعيت براي طبع و نشر کتب يا نشريات ديگر چه اقداماتي بعمل آمد و اصولا پولهاي جمعآوري شده به چه مصارفي رسيد.

ج- در مورد طبع و نشر کتب يا نشريات ديگر هيچ اقدامي نشد و تا آخرين جلسه پولها در نزد آقاي منتظري موجود بود. علي قدوسي

س- فرموديد چند جلسه مجموعا تشکيل و از اين مدت چهار ماه آن تعطيل بود بلحاظ ايام تابستان و بقيه مدت که هشت ماه ميشود و در هر ماه چهار جلسه تشکيل يافته ميتوان نتيجه گرفت گه در حدود سي و دو جلسه تشکيل شده است و ممکن است بلحاظ محرم و صفر نيز سه الي چهار جلسه تعظيل شده باشد و بطور قطع بين 28 تا 32 جلسه تشکيل يافته است و براي هر ماه تشکيل يافته است و براي هر ماه مبلغ پنجاه ريال از شرکت کنندگان دريافت ميشد و برخي نيز پول ايامتعطيلات را نپرداخته بودند و بعضي کليه ماهها را اعم از تعطيل يا غير تعطيل پرداخت کرده بودند و با اين حاب بين مبلغ دو هزار و هشتصد و دويست ريال مجموعا پول از شرکت کنندگان دريافت شده است. علي قدوسي

س- مسئولين کميتههاي مراجع – ادارات - امور شهري را معرفي و نحوه کار هر يک را توضيح دهيد.

ج- کميتههاي بنام مراجع ادارات و امور شهري وجود خارجي نداشته است. علي قدوسي

س- وظايف دايره امور خارجه چه ميباشد مسئوليت آنرا چه کسي عهده دار بود.

نحوه اتباط مشمول و اعضاء اين دايره را با کشورهاي خارجي تشريح و اسامي اين قبيل کشورها را بيان فرمائيد.

ج- اولين باراست که نام دايره امور خارجه بگوشم ميخورد و حتي اساسنامه قرائت ميشد توجه به خطيب نداشتم و با اين ترتيب مسئولي نداشته و بالطبع نميتوانسته با خارج از کشور ارتباط داشته باشد و جمعيتي که مجموعا از نه نفر تشکيل ميشد قاعدتا نميتوانسته چنين تشکيلاتي را دارا باشد. علي قدوسي

س- دايره تحقيق آمار تا کنون چه اقداماتي نموده از چه مواردي آمارگيري کرده و گزارش خود را به چه کساني ارائه نموده است. مسئول آن چه نامي داشته و چه مدت در اين رشته فعاليت نموده است.

ج- چنين دايرهاي وجود نداشته و مسئولي هم نميتوانسته داشته باشد و واضح است که آمارگيري هم نکرده و گزارشي نيز نداده است و پول جمعيت حاکي است که با آن نميتوان اقدام به چنين عملياتي نمود. علس قدوسي

س- کميته ضد اطلاعات به چه منظور تشکيل يافته چه کسي مسئول آن ميباشد وظايف اين کميته چيست و تا کنون چه اقداماتي انجام داده است.

ج- معني کلمه ضد اطلاعات را بنده نميدانم و در مدت فعاليت اين جمعيت چنين کميته هاي تشکيل نيافته است و مسئول نيز براي آن تعيين نگرديده است. علي قدوسي

س- مسئول دايره مخابرات چه شخصي بوده است.

ج- اصلا مخابرهاي وجود نداشته و همچنين وسيله مخابره نبوده تا براي آن مسئولي معين شود. علي قدوسي

س- رهبر اين جمعيت چه کسي بوده و اصولا بنظر سرکار چه کسي موسس جمعيت مورد نظر بوده است.

ج- اگر مقصود از رهبر فردي بوده که رياست جلسات را عهده دار بوده بايد گفت گاهي آقاي رباني و گاهي آقاي حائري و باحتمال ضعيف يکبار هم آقاي اميني بود و اگر معني ديگري مورد نظر است چنين رهبري وجود نداشته است. علي قدوسي

س- براي فعاليت در شهرستانها و احتمالا گسترش دامنه فعاليت جمعيت چه پيشنهاداتي از طرف شرکت کننده در جلسات بعمل آمده و براي اين موضوع چه نظرياتي ابراز شد، آيا در شهرستانها موفق به تشکيل شعبهاي گرديد يا خير؟

ج- چون اوايل کار بود افراد شرکت کننده بفکر فعاليت و گسترش دامنه آن در شهرستانها نيفتاده بودند و در جلساتي که بنده شرکت داشتم چنين مسائلي مطرح نشد. علي قدوسي

س- سرکار که مسئول سازمان اطالاعات و ارتباطات هستيد در شوراي موسسان هم عضويت داريد يا خير؟ در صورت مثبت چگونگي را توصيف و نقش آقايان حسينعلي منتظري و ابراهيم اميني را بيان نماييد.

ج- شوراي موسسان معين نشده بود که چه کساني هستند تا معلوم شود بنده جزو شوراي مزبور هستم يا خير و اگر مقصود افراديست که در اولين جلسه شرکت داشتند بايد بگويم خير عضو يا جزو شوراي مزبور نبودهام و ظاهرا آقايان منتظري و اميني نيز جزو شوراي موسسان بمعني اول نبودهاند و بمعني دوم نيز از شرکت اين دو نفر بياطلاع ميباشم. علي قدوسي

س- از افراد بيگانه بمنظور پيش برد کارهاي اطلاعاتي چه استفادههائي بعمل آمده است. اين افراد تبعه کدام کشور ميباشند. نحوه تماس و ارتباط آنان با جمعيتي که سرکار عضو آن بوده و هستيد چگونه بوده است

ج- مقصود از افراد بيگانه نميدانم افراد تبعه کشوريديگر ميباشد يا معني ديگري دارد و آنچه ميدانيم جمعيت، از اين 9 نفر متجاوز ننموده و اصل و فرع آن تغييري نيافته است و بهيچوجه در مدتيکه جلسات تشکيل ميافت از دعوت و ارتباط و فعاليت آنان سخني بميان نيامد. علي قدوسي

س- رئيس دادگاه اين جمعيت چه کسي ميباشد و تا کنون چه افرادي از اعضاء جمعيت مورد تعقيب قرار گرفتهاند و علت آن چه بوده و اتهامات وارد به هريک را بيان نماييد.

ج- جمعيت دادگاهي نداشته و رئيسي براي آن فرض نشده و با اين وضع فردي از اعضا جمعيت هم مورد تعقيب واقع نشده است. علي قدوسي

س- نحوه ارجاع ماموريت را باعضاء حمعيت توصيف نماييد.

ج- تا آنجائيکه من اطلاع دارم در مدت فعاليت جمعيت ماموريتي به هيچيک از اعضاء ارجاع نگرديد تا نحوه آن را ذکر نمايم. علي قدوسي

س- علت اينکه جلسات اين جمعيت سري اعلام شده بود چه بوده است و با اين ترتيب که جلسات سري بوده چگونه آقايان محمد و علي خامنه در يک جلسه متفقا شرکت داشتند.

ج- سري بودن جلسات اين جمعيت علت روشني نداشته و زياد بحث ميشد که افراد جمعيت و اعضاء آنرا زياد کنيم و با اين ترتيب جلسات آن سري نبوده است و شرکت آقايان محمد و علي خامنهاي دليلي است بر اينکه اين جلسات سري نبوده است. علي قدوسي

س- آقايان علي و محمد خامنهاي بطوريکه خود شما اظهار داشتيد قبلا هم در جلسات شرکت ميکردند آيا احتمال نميدهيد آقايان از طرف اين جمعيت مامور بودهاند تا در يک شهرستان ديگر فعاليت کنند؟

ج- شنيدم که آقايان قبلا در جلسات شرکت مينمودهاند و احتمال نميدهيم که افراد مزبور از طرف جمعيت فعاليت در يک شهرستان ديگر شده باشند زيرا صورتيکه ماموريتي داشتند در جلسهاي که آنان حضور يافته بودند و من نيز تاخير ورود داشتم گزارش کار آنان را ميبايستي ميشنيديم و چنين خبري در آنجلسه شنيده نشد و اصولا قرار بود که جمعيت اقدام بطبع نشر کتب مفيد بنمايد و اين وضع سري بودن آن را نميتوانست مورد پيدا کند. علي قدوسي

س- امکانات و مقدورات جمعيتي را که سرکار يکي از اعضاء موثر آن بودهايد توصيف کنيد.

ج- امکانات و مقدورات اين جمعيت خارج از مطالبي که ذکر شده بخاطرم نمانده است. علي قدوسي

س- با نفوذيکه هر يک از آقايان شرکت کننده در جلسات در مولد اصلي خود دارند ميبايست با استفاده از نفوذ خود اهالي محل تولي خود را تشويق و ترغيب بفعاليت نمايند. در اين مورد چه توضيحي ميفرماييد

ج- در جلساتيکه تشکيل ميشد بهيچ وجه صحبت از اعمال نفوذ در شهرهاي محل توطن آقايان شرکت کننده در بين نبود و اگر آقايان بدون اطلاع جمعيت چنين فعاليتي نموده باشند از کار جمعيت بيرون است. علي قدوسي

س- در مدتيکه سرکار عهده دارم مسئوليت سازمان اطلاعات و ارتباطات بوديد بکداميک از اعضاء جمعيت اجازه ورود فعاليت در احزاب و دستجات سياسي يا مذهبي ديگري را دادهايد اسامي آنان و عضويت جديد آنانرا در احزاب و دستجات مذهبي مورد نظر بيان فرمائيد.

ج- تا اين ساعت اطلاع بر اين موضوع نداشتم و هيچيک از افراديکه در جلسات شرکت ميکردند چنين اجازهاي از من تقاضا نممودند بلکه نوعا هنگام ورود بجلسات بعلت تاخير که همواره داشتم افراد شرکت کننده اظهار ميکردند که اقاي اطلاعاتي آمده و اين کلمات را بلحاظ استزاء بيان ميکردند و در اين مدت به هيچ وجه از ناحيه اينجانب راجع به ورود اعضاء شرکت کننده يا قبول عضويت در دسته و جمعيتي اعم از سيسي يا غير سياسي و مذهبي داده نشده است و اصولا تقاضا هم نشده است. علي قدوسي